09/02/2016 18:01 GMT+7 Email Print Like 0

Đầu năm dự hội vật cầu

Vào ngày mồng 6 Tết Âm Lịch hằng năm, người dân vùng Thúy Lĩnh (Hoàng Mai, Hà Nội) lại tập trung tại sân đình để tham dự hội vật cầu đầu xuân. Hội bắt đầu từ mùng 4 Tết, kéo dài đến hết ngày mùng 6 với những trận vật cầu đọ sức mạnh của các thế hệ. Cái hay của hội làng Thúy Lĩnh là ai cũng có thể tham gia trận vật cầu, miễn là nam giới... 
Vùng đất Thúy Lĩnh xưa có tên Thụy Ái nay thuộc phường Lĩnh Nam (Quận Hoàng Mai, Hà Nội). Tết đến, dân làng Thúy Lĩnh lại tổ chức hội làng mà hội vật cầu đầu xuân là tâm điểm, nét văn hóa hấp dẫn, độc đáo nhất trong ngày hội.
 
Theo các bô lão trong vùng, vật cầu là môn luyện quân của Đức thánh Hai, vị thành hoàng của làng Thụy Ái mà ương truyền ông là một vị tướng của thần Linh Lang. Khi xưa, mỗi lúc luyện quân chuẩn bị đi đánh giặc, Đức thánh Hai lại dùng môn vật cầu để luyện binh, rèn luyện sức khỏe, cách thức tổ chức cho quân sĩ. Nhằm tưởng nhớ công đức của người xưa, hằng năm dân làng lại mở hội vật cầu thường được diễn ra vào ba ngày mồng 4, mồng 5 và mồng 6 tháng Giêng.


Các vị cao tuổi trong làng thúc trống cổ vũ cho các chàng trai trong làng thi tài. 


Mỗi trận đấu vật cầu có bốn đội, mỗi đội hai người cùng giành một quả cầu làm bằng gỗ. 


 Như tên gọi, vật cầu ở Thúy Lĩnh chỉ tranh giành cầu, tránh gây thương tích cho đội bạn. 


Trai làng Thúy Lĩnh tranh tài ở hội vật cầu.
 

Các đô vật của đội vật cầu nhí làng Thúy Lĩnh tranh tài.


Quả cầu gỗ mít nặng tới hơn 20kg hết được tung lên rồi bê, vần, giành giật chỉ để được đưa xuống những chiếc hố nhỏ
ở 4 góc sân. Đó là cách mà trai làng Thúy Lĩnh thể hiện sức mạnh của mình trong cuộc thi vật cầu.


Đông đảo người dân trong làng đến cổ vũ cho những trận vật cầu truyền thống làng Thúy Lĩnh.
 
Vật cầu là môn thể thao không chỉ cần sức mạnh, sự dẻo dai mà đòi hỏi người chơi sự thông minh, hiệp đồng và mưu lược. Sức mạnh đối kháng khi cướp cầu được đề cao, bên cạnh đó còn có chiến thuật, tính đồng đội phải được kết hợp để giành lấy chiến thắng trong trận đấu. Tham gia một trận vật cầu có bốn đội, mỗi đội có hai người thắt đai cùng mầu. Sân vật cầu gồm 5 hố, với 1 hố ở chính giữa, 4 hố ở các góc sân. Có 4 đội, mỗi đội 2 người sẽ dùng mọi cách để đưa cầu về hố của mình, đội nào thành công 3 lần trong một trận đấu sẽ là đội chiến thắng. Sau hiệu lệnh của trọng tài, bốn đội cùng cướp quả cầu đặt ở giữa sân mang về hố của đội mình.

Ở hội vật cầu làng Thúy Lĩnh có nhiều lứa tuổi tham gia thi vật cầu. Tùy vào đội tuổi mọi người sẽ vật những quả cầu với trọng lượng khác nhau. Trẻ em được vật quả cầu là quả bồng thờ thành hoàng trong 3 ngày tết. Thanh niên, trung niên vật những quả cầu làm bằng gỗ mít nặng từ 15 đến 30 kg. Như tên gọi của hội, những người tham gia chỉ dành, vật cầu không vật người, không gây thương tích cho đối thủ. Mỗi một lần đội nào mang được cầu về hố sẽ dành một giải con, sau ba lần liên tiếp sẽ được giải cái và dành chiến thắng.
 
Ngày nay, với sự đô thị hóa mạnh mẽ, làng Lĩnh Nam đã thành một phường của thành phố Hà Nội, song những phong tục tập quán không vì thế mà mai một. Hội vật cầu đầu xuân truyền thống hàng năm của dân làng Thúy Lĩnhđã mang đến không khí vui tươi cho mọi người. Qua đó góp phần giữ gìn, kế thừa giá trị văn hóa quý báu do cha ông truyền lại.



Quả cầu gỗ mít nặng tới hơn 20kg hết được tung lên rồi bê, vần, giành giật chỉ để được đưa xuống những chiếc hố nhỏ ở 4 góc sân. Đó là cách mà trai làng Thúy Lĩnh thể hiện sức mạnh của mình trong cuộc thi vật cầu.

 
Bài và ảnh: Việt Cường