05/01/2017 14:27 GMT+7 Email Print Like 0

ភាពរុងរឿងពីអតីតកាលក្នុង “ឡាកចូន (Lac Chon ) (ខុសទី)”

បងប៊ុយកុង​ខាញ (Bui Cong Khanh) និទាន​សា​ឡើង​វិញ​នូវ​រឿង​រ៉ាវ​ដែល​ជាប់​ទាក់​ទង​ដល់​តំបន់​ដី​ភាគ​កណ្តាល តា​មរយៈ​ស្នាដៃឡា​ក​ចូន​ (​ Lac​ cho​n) (ខុ​សទី)​។ អ្នក​ទស្សនា​មាន​អារម្មណ៍​ភ័យ​អួរ​អាប់​អូស​បន្លាយ​ រប​ស់អតីត​កាល សម្រាប់​ការរិះគិត​ពិចារណា​ និង ​អាច ​“ជួប​ប្រទះ​” នៅរឿ​ងរ៉ា​វផ្ទា​ស់ខ្លូ​ន​។​ ខា​ងក្រោយ​បន្ទះប្រ​គំគ្នានី​មួយៗ​ ក្បាច់​ចម្លាក់​នោះ គឺជាភាព​រុងរឿង​អតីតកាល​ នៃ​តម្លៃ​ពី​បូរាណ​​កាល​ដែល​ដូន​តាប​ន្សល់​ទុកមក។

ឡាកចូន ​( La​c cho​n​ ) (​ខុស​ទី​) ជា​សំណង់​ក្លែង​ធ្វើតាម​ទម្រង់​រូបភាព​ផ្ទះ​ឈើបែ​

​កើត​ឆ្នាំ១៩៧២ នៅ​ខេត្តដា​ណាំង (Da Nang​) ហើយ​ធំពេញ​វ័យនៅ​ហូយ​​អាន (Hoi An) បង​ប៊ុយកុង​ខាញ (Bui​ Cong​ Khanh​)​ ជា​សិល្បករ​​មាន​ការ​ទំនាក់​ទំនង​​យ៉ាង​ជ្រាវ​ជ្រៅ ជា​មួយ​កេរ​ដំណែល​វប្បធម៌​ជាតិ​។​ បទ​និពន្ធ​របស់​បង​​ប្រើ​ប្រាស់​វត្ថុ​ធាតុ​សម្បូរ​​បែប​ដូច​ជា៖​ គំនូរ​ រូប​​ចម្លាក់ រៀប​ចំ ភាព​យន្ត និង​គូរព្រាង​។.

ប​រចនា​បទ​ស្ថាបត្យកម្ម​របស់​ហ្វេ បាន​ដាក់ក្នុង​បរិយាកាសតាំ​ងពិព័​រណ៍​ទូលលាយ​១០០០ម៉ែត្រកា​រេ​។ ផ្ទះ​នេះ មាន​បំណង​​កសាង​​​មិន​ឲ្យ​សម្រេច​​ ដំបូល​ និង​ជញ្ជាំងមិន​រឹងមាំ បរិយា​កាស​កណ្តាល​រវាង​ផ្លាន​របា និ​ង​ ជញ្ជាំង​ផ្ទះ​បាន​​ធ្វើ​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​​របៀប​ចៃ​ដន្យ​ឥត​គោល​ដៅ​។ សំណង់​ចម្លាក់​យ៉ាង​ប្រណិត​អស្ចារ្យ នៅលើ​រាល់​ផ្លានរ​បា  សសរ​ បង្អួច​ និង ​ស្នាម​លម្អិត​វត្ថុ​អចលនា​។ ទិ​សទាំង​បួន​នៃផ្ទះ​ គឺ​មាន​ដើម​បន​សាយ​ (bonsai​) ៤​ដើម​ ដែ​លបានរចនា​ពោរពេ​ញទៅដោ​យសិល្បៈ​ បា​នបង​កុង​ខាញ​ (​Cong Khan​h​)​ ចាត់ទុ​ក​ជាអ្នក​អម អង្គ​រក្ស ការ​ពារ​ព្រលឹង​ឲ្យសំណង់​ទាំង​មូល​។

ដើម្បី​ធ្វើសម្រេចស្នាដៃ​ឡាក​ចូន ( Lac chon ) (ខុស​ទី) បង​រួម​ជាមួយ​ជាង​ឈើ​មាន​​​ថ្វី​​ដៃ និ​ង សិប្បករ​ចម្លាក់​នៅហូយ​អាន (Hoi An​) ធ្វើការ​ជាង​២​ឆ្នាំ​។ បង​ចំណាយ​១,៥តោន​ឈើខ្នុរ​ ដើម្បី​ធ្វើសម្រេច​សំណង់​នេះ។ ដូច​បងប៊ុយ​កុង​ខាញ​ (Bui​ Cong Khanh) ចែក​រំលែង​ថា​៖ ឈើខ្នុ​រជាវត្ថុធាតុ​ប្រពៃណីមាន​ភាព​រស់​រវើក ប្រើប្រាស់​ច្រើនក្នុង​ជីវភាព​សហគមន៍​។ ឪពុក​របស់​បង​ធ្លាប់​ជាជាង​ឈើ​ដ៏ពូ​កែ​ម្នាក់​ បា​នជម្រុញ​គំនិតអារម្មណ៍​ឲ្យបងតាំងពី​តូចមក​ម៉្លេះ។​ ជាង​នេះទៀ​ត នៅប្រ​ហែលឆ្នាំ​៧០គឺ​លំបាក​ណាស់ បងចាំ​បាន​ថា​រាល់​ពេល​បាយ​ជាមួយ​មុខ​ម្ហូប​ដែល​អ្នក​ម្តាយ ជា​អ្នកច​ម្អិត បាន​ប្រើប្រាស់​ពីផ្លែខ្នុ​រ។ នោះ​គឺជាអារម្មណ៍​មួយរួម​ចំណែក ដើម្បី​បង​អនុវត្ត​បង្កើត​ស្នាដៃ​របស់​ខ្លួន​។​

 

សិល្បករប៊ុយកុងខាញ (Bui Cong Khanh) កំពុងបកស្រាយឲ្យអ្នកស្តាប់អំពីអត្ថន័យក្បូរក្បាច់នីមួយៗ នៅក្នុងស្នាដៃ
ឡាកចូន ( Lac chon) (ខុសទី)។ រូបថត៖ ឯកសារ


តាំងពិព័រណ៍ឡាកចូន ( Lac chon) (ខុសទី) ទាក់ទាញអ្នកទស្សនាយ៉ាងកុះករ។ រូបថត៖ ឯកសារ

ឡាកចូន ( Lac chon) (ខុសទី) ជាសំណង់ក្លែងធ្វើតាមទម្រង់រូបភាពផ្ទះឈើ ដោយរចនាបទតាមស្ថាបត្យកម្មបូរាណហ្វេ។

សំណង់ទាំងមូលបានធ្វើពីឈើខ្នុរទាំងអស់។

ស្នាមចម្លាក់ធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនានឹកឃើញពីតម្លៃពីបូរាណ។

ភាពច្នៃប្រឌិតក្លែងតាមទម្រង់រូបភាពសំណាញ់ដែក B៤០ ព័ទ្ធជុំវិញសសរ និងបរិយាកាសក្នុងផ្ទះ។

ក្បាច់ចម្លាក់អាវមួយឈុត មានតាំងពីឆ្នាំ៧០ នៃសតវត្សមុនៗ ធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាមានអារម្មណ៍ស្រណោះស្រណោក ពីសម័យអតីតកាលដាច់អាស្រ័យមួយ។

ឡាកចូន ( Lac chon) (ខុសទី) ជារឿងរ៉ាវនិយាយពីវប្បធម៌ តំបន់ដី និងមនុស្ស បានបង្ហាញឡើងតាមរយៈសិល្បៈចម្លាក់លើឈើ។

ដើមបនសាយ (bonsai) ទាំងបួនដើម បានរចនាពោរពេញដោយសិល្បៈហើយបានចាត់ទុកជាអង្គរក្សការពារព្រលឹងជូនសំណង់ទាំងមូល។

ខាងក្រោយបន្ទះប្រគំគ្នានីមួយៗ ក្បាច់ចម្លាក់នោះគឺជាភាពរុងរឿងអតីតកាលនៃតម្លៃពីបូរាណរបស់ដូនតាបន្សល់ទុកមក។

ឡាកចូន ( Lac chon) (ខុសទី) សឲ្យឃើញថាតម្លៃប្រពៃណី តែងស្ថិតស្ថេរនៅក្នុងជីវភាពរស់នៅសហសម័យ។

ឧបករណ៍សម្រាប់ឆ្លាក់បង្កើតក្បាច់រចនាលើឈើខ្នុរ។

រឿងរ៉ាវមួយ​ផ្សេង ដែលប​ងប៊ុយ​កុងខា​ញ ​(Bui ​Cong ​Khanh) ច​ង់ក្រើន​រំលឹក​ដល់​នោះ គឺ​តំបន់​ដីភាគ​កណ្តាល​ត្រូវ​បំផ្លាញ់​ដោយ​សង្គ្រាម​។ ក្នុ​ងផ្ទះ “​ឡាកចូន​ ( L​ac ​chon ) ​(ខុស​ទី)” តាម​ធម្មតាត្រូ​វមាន​ក្បាច់​រូប​ចម្លាក់​រុក្ខជាតិ​បួន​ប្រភេទ​ (ផ្កាអង្គាបុស្ស៍​ ផ្កាអ័រគីដេ​ ផ្កាបញ្ចះមាស ​ដើម​ពក​) ឬ ”​សត្វទេ​ពទាំង​បួន”​ (នាគ​ តោ អណ្តើក​ ហង្ស) តែនៅ​ទីនេះ បែរ​ជាមាន​គ្រាប់​បែក កាំភ្លើង​ កាំ​បិត ពូ​ថៅ និង​ ដែក​សំណាញ​ B​៤០...។ល​។ ទៅ​វិញ រូប​ភាពទាំងអ​ស់ដែល​ដាក់មិន​ត្រង់ចំ​ទីក​ន្លែង ធ្វើ​ឲ្យអ្នកទស្សនា​នឹក​ឃើញ​ដល់​សង្គ្រាម ដល់​ភាព​បំផ្លាញ​នូវ​អ្វីៗ​ទាំង​អស់ក្នុង​នោះមា​នទាំ​ងតម្លៃពី​បូរាណ​។

ក្រោយ​ពេលទស្សនា​ឡាក​ចូន ( Lac chon) (ខុសទី) បង​វូផឿង (Vu Phuong) អាសយដ្ឋាន​នៅខ​ណ្ឌប៊ិញ​ថាញ ឲ្យដឹ​ងថា​៖ “​ឡាកចូន​ ( L​ac chon) ​(ខុសទី)​ ឲ្យអ្នក​ទស្សនាឃើញនូវ​ប្រការជាច្រើ​ន។ ខ្ញុំ​ស្រណោះ​ឃើញ​នូវ​ភាព​បាត់​បង់​ ឈឺ​ចាប់​ នៃ​តំបន់ដី​មួយ​នេះ។ ប៉ុន្តែ​តម្លៃប្រពៃណីតែ​ងស្ថិត​ស្ថេរ​។ បងប៊ុញ​កុង​ខាញ​ (Bui Cong Khanh)  ​ចេះរ​បៀប​ច្នៃប្រ​ឌិត​ ដើម្បី​មនុស្ស​ម្នាទាំ​ង​អស់​ពុទ្ធិយល់​ដឹង ពីអ្វីដែល​បង​ចង់​និយាយថា​”។​

ឡាក​ចូន ( Lac chon) (ខុសទី) ជាតាំងពិព័​រណ៍ដេ​កក្នុងគម្រោង​ការសិល្បៈ​ធំមាន​ឈ្មោះ ​”ពុទ្ធិ​បច្ចុប្បន្ន​” បាន​ផ្តើម​ឡើង​និង​រៀប​ចំ​ដោយ ​“San Ar​t” តាម​រយៈ​កម្ម​វិធីសហការ​ជាមួយ​មូលនិធី​ Prince​ Clause​។ បាន​បង្កើត​នៅ​ឆ្នាំ១៩៩៧​ មូល​និធី P​rinc​e C​laus​ ជាអ្នក​ឧបត្ថម្ភ​ឲ្យគម្រោង​ការ​សិល្បៈនិ​ងវ​ប្បធម៌​លើ​ពិភព​លោក​យ៉ាង​ច្រើន​អនេក​ ដើ​ម្បីគោលដៅ​ឧបត្ថម្ភ​វប្បធម៌ ជ​ម្រុញ​ការយល់​ដឹងពី​តួនាទី​ នៃវ​ប្បធម៌​ក្នុង​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និង​ ភា​ពរីក​ចម្រើន​៕


តាំង​ពិព័រណ៍ “ឡាកចូន (Lac chon) (ខុសទី)” ប្រព្រឹត្ត​ទៅនៅ ​The Factory Contemporary Art Centre (FCAC) លេខ​១៥ ង្វៀន​អឺយី (Nguyen U Di) សង្កាត់​ថាវដៀន ( Thao Dien) ខណ្ឌ២ ទីក្រុង​ហូជី​មិញ នឹង​អូស​បន្លាយ​ដល់ខែ​សីហាឆ្នាំ​២០១៦ និ​ងធ្វើដំណើរ​ទៅចូល​រួម Singapore Biennale ពីថ្ងៃទី២៧​ខែតុលា​ឆ្នាំ២​០១៦​។ 

 

អត្ថបទ៖ ង្វៀនអ្វាញ    រូបថត៖ ង្វៀនឡឹន និង ឯកសារ San Art


បណ្តាអត្ថបទបានផ្សាយ