Tranh Đông Hồ, dòng tranh dân gian hàng trăm năm tuổi của Việt Nam từ lâu đã nổi tiếng trên khắp thế giới bởi màu sắc tươi sáng và vẻ đẹp độc đáo. Dòng tranh này đang có nguy cơ bị mai một dần khi thị hiếu thưởng thức tranh đã khác xưa. Nhưng nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế từ nhiều năm qua vẫn âm thầm gìn giữ dòng tranh này và mới đây ông đã thành lập Trung tâm Văn hóa tranh dân gian Đông Hồ với mong muốn giữ lại nghề xưa cho muôn đời sau. Trung tâm Văn hóa tranh dân gian Đông Hồ được gia đình nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế đặt ngay tại làng tranh Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Cùng với 5 người con, nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế đã quảng bá rộng rãi và đem lại thành công cho Trung tâm ngay từ những ngày đầu hoạt động. Nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế đang giới thiệu bức tranh “Đám cưới chuột”. Tranh “Đàn gà”. Tranh “Con cá”. Tranh “Lợn đàn”. Tranh “Đánh ghen”. Tranh “Hứng dừa”. Để in một bức tranh hoàn chỉnh cần nhiều bản khắc gỗ. Chạm khắc bản in. Du khách chăm chú quan sát các công đoạn để in một bức tranh dân gian Đông Hồ.    Du khách quốc tế rất quan tâm tới tranh Đông Hồ. Trung tâm gồm 3 gian nhà mái ngói theo kiến trúc đặc trưng nông thôn Việt Nam , vừa là nơi trưng bày các sản phẩm tranh, bản khắc gỗ, vừa là nơi trực tiếp sản xuất tranh. Ngoài ra, nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế còn rất chú trọng đến mảnh sân gạch và vườn ao rộng rãi tạo nên một không gian làng quê thân thuộc. Tại Trung tâm, nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế trưng bày hơn 100 bản khắc gỗ quý hiếm có tuổi thọ trên dưới 200 năm, hàng nghìn bản khắc nhái và hàng trăm mẫu tranh các loại. Từ bộ tranh quý hiếm như “Thạch Sanh” (có từ vài trăm năm trước) đến những bức tranh quen thuộc với hầu hết mọi người như: “Đám cưới chuột”, “Hứng dừa”, “Lợn đàn”, “Đánh ghen”... đều được nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế lưu giữ đầy đủ. Trung tâm được xem như là “Bảo tàng” của dòng tranh dân gian Đông Hồ. Tuy Trung tâm mới đi vào hoạt động được hơn một năm nhưng nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế rất tự hào cho biết: “Trung tâm đã đón hàng nghìn lượt khách trong nước và quốc tế đến tham quan và tất cả đều rất thích tranh Đông Hồ. Họ không chỉ xem tranh mà còn mua về làm kỷ niệm”. Khi chúng tôi đến, Trung tâm đang có đoàn khách du lịch Pháp và một nhóm sinh viên Hàn Quốc tham quan. Với họ, ấn tượng đầu tiên là các bức tranh ở đây rất ngộ nghĩnh, đáng yêu và chất liệu tạo nên thì rất độc đáo, hoàn toàn lấy nguyên liệu từ thiên nhiên. Ngoài những bức tranh được in trên giấy truyền thống, tranh Đông Hồ còn được in thành những quyển lịch bằng mành trúc, các tấm thiệp nhỏ bằng bàn tay rất tiện sử dụng và không kém phần tinh xảo; từ bản khắc gỗ âm bản, nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế còn tạo ra bản khắc dương bản, có thể sử dụng để trang trí. Chính vì vậy mà các sản phẩm của gia đình nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế được rất đông khách trong và ngoài nước tìm mua, đặt hàng làm đồ lưu niệm. Vậy là sau nhiều năm trăn trở tìm lối ra cho nghề, nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế giờ có thể tạm hài lòng với những gì mình làm được. Ông cùng với Trung tâm Văn hóa tranh dân gian Đông Hồ đã góp phần không nhỏ trong việc khôi phục và gìn giữ một dòng tranh dân gian bên bờ sông Đuống. - Tranh Đông Hồ có tên đầy đủ là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, là một dòng tranh dân gian Việt Nam với xuất xứ từ làng Đông Hồ (xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh ). - Tranh được in hoàn toàn bằng tay với các bản màu; mỗi màu dùng một bản, và bản nét ( màu đen ) in sau cùng. - Giấy in tranh Đông Hồ được gọi là giấy điệp . - Màu sắc sử dụng trong tranh là màu tự nhiên từ cây cỏ. - Nội dung tranh Đông Hồ gồm nhiều thể loại: tranh thờ, tranh lịch sử, tranh chúc tụng, tranh sinh hoạt... Bài: Hà Anh - Ảnh: Hoàng Giáp