|
Tháng 5-2009, Dàn nhạc Giao hưởng
Quốc gia Việt Nam đã tổ chức một chương trình hòa nhạc “Tạ Bôn - Giai điệu
thời gian” để kỷ niệm 50 năm buổi biểu diễn độc tấu violin đầu tiên của
Giáo sư - Nghệ sĩ Nhân dân (GS-NSND) Tạ Bôn tại Đại lễ đường Học viện Âm
nhạc Trung ương Trung Quốc năm 1958 trước khi đi dự thi Violin quốc tế tại
Romania. Và khán thính giả lại một lần nữa bất ngờ về sức sống của tiếng
đàn Tạ Bôn. Ông là nghệ sĩ violin bậc thầy Việt
Nam
và là nhà sư
phạm nổi tiếng.
|
 Tạ Bôn biểu diễn với Nghệ sĩ piano Hữu
Tuấn.
|
|
 Hai cha con Tạ Bôn - Tạ
Tôn.
|
|
 Gia đình GS-NSND Tạ
Bôn.
|
|
 Biểu biểu diễn nghệ thuật mừng NSND Tạ Bôn
65 tuổi.
|
Sinh năm
1942 tại Hà Nội, từ nhỏ, Tạ Bôn đã học violin ở người cha là nhạc sĩ Tạ
Phước - vị Hiệu trưởng đầu tiên của trường Âm nhạc Việt nam (1956), tiền
thân của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam ngày nay, một trong những nghệ
sĩ thuộc thế hệ người Việt Nam đầu tiên chơi các nhạc cụ phương Tây. Ngay
từ khi 12 tuổi, Tạ Bôn đã được Nhà nước cho đi học nhạc tại Học viện Âm
nhạc Trung ương Trung Quốc. Năm 1958, từ Trung Quốc trở về tham dự Cuộc
thi Âm nhạc Quốc tế Enescu (Bucharest, Romania) và Tạ Bôn nhận được Bằng
khen danh dự. Năm 1962, Tạ Bôn tham dự cuộc thi Violin quốc tế tại Liên
hoan Thanh niên Sinh viên Thế giới (Helsinki, Phần Lan) và được
trao Huy chương Bạc.
Sau
cuộc thi Enescu, Tạ Bôn thi đỗ vào Nhạc viện Tchaikovsky (Matxcơva)
và sau đó ông đã lấy các văn bằng Đại học và là một
Nghiên cứu sinh hạng xuất sắc của Nhạc viện này. Vào các năm 1978, 1982,
1986 ông được mời làm Giám khảo Cuộc thi Tchaikovsky, một trong những cuộc
thi hàng đầu thế giới. Ông còn được mời làm Gíám khảo cuộc thi Bach (Đức)
các năm 1980, 1984 và gần đây nhất là Giám khảo cuộc thi Sarasate (Tây Ban
Nha) năm 2007.
Ngay từ khi
còn là sinh viên Nhạc viện Tchaikovsky cho đến nhiều năm sau này, Tạ Bôn
luôn ở vị trí nghệ sĩ độc tấu quốc gia. Ông đã đi biểu diễn tại nhiều nước
như: Cuba (1966), Liên Xô cũ (1985), tại Bulgaria, Hungaria, Tiệp
khắc (1986), Tạ Bôn là nghệ sĩ độc tấu violin trong các chương trình hòa
nhạc cùng các nghệ sĩ nổi tiếng khác như Bùi Gia Tường, Trung Kiên, Đặng
Thái Sơn, Lê Dung, Tôn Nữ Nguyệt Minh... Ông đã biểu diễn với nhiều dàn
nhạc như Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Moscow, Dàn nhạc Thính phòng Nhạc
viện Tchaikovsky, Dàn nhạc Giao hưởng Quốc gia Việt Nam, Dàn nhạc Giao
hưởng Tp. Hồ Chí Minh… Ông được Nhà nước phong học hàm Phó
Giáo sư (1980), Giáo sư (1991), danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (1993) và
Nghệ sĩ Nhân dân (2001).
Ngoài biểu
diễn, GS-NSND Tạ Bôn vẫn thường xuyên tham gia giảng dạy. Từ
1979 đến 1988, ông làm Phó Giám đốc Nhạc viện Hà Nội. Từ 1994, ông là
Trưởng đoàn Giao hưởng và Chỉ đạo âm nhạc cho Dàn nhạc Giao hưởng Nhà hát
Giao hưởng Nhạc - Vũ - Kịch Tp. Hồ Chí Minh (HBSO) cho đến 2007. Hiện nay
ông làm cố vấn nghệ thuật cho HBSO. Suốt 40 năm qua, GS Tạ Bôn đã góp công
đào tạo nhiều nghệ sĩ violin cho đất nước, nhiều người đã là những nghệ sĩ
thành công như Tạ Đôn, Đỗ Xuân Tùng, Nguyễn Tuyết Trang, Trọng Bình, Đỗ
Phượng Như, Tạ Tôn…
Năm 2007, một đêm diễn nghệ thuật đặc biệt nhân kỷ niệm
sinh nhật lần thứ 65 của GS-NSND Tạ Bôn. Cả gia đình ông đều tham gia biểu
diễn nên đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc cho khán giả. Con trai đầu
là Tạ Tôn (lúc ấy đang học lấy bằng thạc sĩ tại Đại học
Houston
, Mỹ) cùng ông biểu
diễn bản Concerto cho 2 Violin và Dàn nhạc dây của J.S.Bach. Vợ ông, Nghệ
sĩ múa, Nhà giáo Nhân dân Kim Dung đã biên đạo một tác phẩm nhỏ trên âm
nhạc Elgar để cô con gái Thùy Chi, một tài năng múa trẻ vừa từ đoàn nghệ
thuật Trung Hoa Cẩm Tú trở về làm giảng viên Trường Múa Tp. Hồ
Chí Minh, múa mừng bố khi ông chơi tác phẩm Love’s Greeting của Elgar.
Những
thành công của GS-NSND Tạ Bôn đã cho thấy một niềm đam
mê, một nghị lực và một tài năng nghệ thuật suốt đời dành cho
violin.
Bài:
Đức Ngọc - Ảnh: Đức Ngọc, Quang Minh, Minh
Quốc
|